Windows Azure for Windows Server (aka Katal) – Bölüm 1

Bulut bilişimin en popüler ve sıcak konulardan biri olduğu günümüzde farklı firmalar farklı bulut çözümleri ile müşteri ihtiyaçlarını karşılamaya çalışıyorlar. Genel olarak bakıldığında üç farklı bulut hizmeti müşteri ihtiyaçlarını karşılamak adına sunuluyor:

Public Cloud: Bir hizmet sağlayıcı tarafından hizmetlerin ve altyapının internet üzerinden kendi veri merkezi içerisinde müşterilere sunulmasıdır. Paylaşılmış kaynaklar ile müşterilere özel planlar oluşturulur, müşteri tarafından kaynak ihtiyacı durumunda bu planlar genişletilebilir, ek kaynaklar satın alınabilir. Hizmet sağlayıcı tarafındaki veri merkezi uçtan uca yönetim araçları ile yönetilmektedir.

Private Cloud: Hizmet ve altyapının müşteri özel ağı içerisinde kendi tarafından sağlanmasıdır. Yönetim ve kontrolün müşteri de olduğu bu bulut çözümünde paylaşılmış sanal kaynaklar self-service portal üzerinden talep edilebilir, talep edilen kaynakların sağlanması için gerekli görevler orkestre edilerek talep sahiplerine otomatik olarak atanır, tüm altyapı uçtan uca yönetilir. Altyapının yönetiminden müşteri sorumludur.

Hybrid Cloud: Tüm hizmetlerini Public Cloud ortamına taşıyamayan ve bu sebeple kendi altyapısı içerisinde Private Cloud yapılandırması gerçekleştirerek bulut hizmeti veren organizasyonların yalnızca belirli servisler için Public Cloud'u da tercih ettiği durumlarda Hybrid Cloud kullanımı gerçekleşir. BT altyapısındaki hizmetler için en uygun model farklı bulut seçimleri ile oluşturulur.

 

Microsoft bu noktada yukarıdaki 3 farklı bulut çözümü için de hizmet verebilen bir ürün yelpazesine sahiptir.

Private Cloud için Windows Server 2012 ve System Center 2012 ürün ailesi, Public Cloud için Office 365 ve Windows Azure, Hybrid Cloud için de bu ürünlerin tamamının ya da belli bir bölümünün yer aldığı çözümler sunuluyor. Windows Azure ile Microsoft tarafından sunulan Public Cloud hizmeti içerisinde şu anda binlerce sunucu farklı müşteriler tarafından barındırılmaktadır.

Yukarıda bahsedilen senaryolarda hizmet sağlayıcı olarak Microsoft, Public Cloud içerisinde yer alıyor, müşteriler ise Private Cloud ortamları ile kendi veri merkezlerinde bulut teknolojilerini yönetiyorlar. Ancak bu noktada hizmet sağlayıcılar (Service Provider) için de Microsoft teknolojilerini kullanarak oluşturulabilecek bir çözüm ihtiyacının olduğu görülmektedir.

Bir hizmet sağlayıcı Windows Server 2012 Hyper-V kullanarak veri merkezinde sanallaştırma teknolojisini aktif etmek, aktif edilen bu sanallaştırma mimarisini System Center 2012 ile uçtan uca yönetmek, yönetilen bu mimariyi esnek bir katman üzerinde yer alan Web portali aracılığı ile müşterilere sunmak isteyebilir. Bu, hizmet sağlayıcının IaaS (Infrastructure as a Service), veri tabanı ve Web sitesi gibi farklı hizmet kollarında müşteri taleplerini karşılayabilmesini sağlayacaktır.

Bu noktada Microsoft, hizmet sağlayıcıların yukarıdaki senaryoyu aktif edebilmeleri için yeni bir yaklaşım oluşturdu. Kod adı KATAL, resmi ismi ise Windows Azure for Windows Server olan bu yeni yaklaşım ile birlikte artık hizmet sağlayıcılar Windows Server 2012 üzerinde Windows Azure hizmeti sunabileceklerdir.


Teknik detaylara girmeden önce kısa bir mimari analiz gerçekleştirelim.


Yukarıda, bu çözüm ile birlikte sunulan bileşenler görülmektedir.

  • Fabric Stamps bölümünde Windows Server 2012 Hyper-V ve System Center 2012 Virtual Machine Manager ile birlikte bulut yönetimi sağlanmaktadır.
  • System Center 2012 Orchestrator ile self-service portal ve VMM üzerindeki bulut otomasyonu gerçekleştirilir.
  • Oluşturulan farklı organizasyonlar (Tenant) için Tenant adminleri, uygulama adminleri, self-service kullanıcıları gibi farklı delegasyon aksiyonları alınabilir.

Bu noktaya kadar daha önceden bilinen ürünler ile devam edildiği görülüyor. Windows Azure for Windows Server ile birlikte sunulan asıl yenilik ise müşteriye sunulan görsel ara yüz ve Service Provider Foundation katmanıdır. Özetle Katal, API katmanı üzerine inşa edilen bir ara yüz, Service Provider Foundation ise bu alt katmanda bulunan API'lerdir.

Yeni sunulan Service Provider Foundation, bir sunucu üzerine kurulabilir. Bu sunucu üzerine ayrıca bir VMM konsolu kurulup ortamda var olan ve Cloud yönetimini yapan VMM'e bağlantı gerçekleştirildiğinde SPF, VMM yönetimsel aksiyonlarını web üzerine aktarabilir. Böylece arka tarafta bulunan VMM ile ön taraftaki organizasyonlar (Tenant) için sunulan portal arasında bir ilişki sağlanmış olur.


Aynı zamanda Service Provider Foundation, hizmet sağlayıcı tarafından kullanılan hali hazırda bir portal çözümü ile entegre hale gelerek, müşterilerin içeride bulunan VMM kaynaklarına erişimini sağlar. Bu erişim ile ilgili görevlerin gerçekleştirilmesi için Windows PowerShell scriptleri kullanılır. Yukarıdaki diyagramda görüldüğü gibi var olan portal'in bu hizmet içerisinde sunulan Service Management API ile haberleşebilmesi yeterli olacaktır.

Service Provider Foundation, VMM servisleri ile REST API ler üzerinden haberleşir. oDATA protokolü ile HTTPS üzerinden portal aracılığı ile toplanan istemci talepleri Windows PowerShell scriptleri ile taşınacaktır.


Service Provider Foundation üzerinde oDATA protokolü ile birlikte iki servis tetiklenir. Bu servislerden ilki portal yöneticileri ya da geliştiricileri tarafından kullanılan yönetim servisidir. Aşağıdaki URI (Uniform Resource Identifier) formatı kullanılarak erişilebilir:

https://hosting.domain.com:8090/SC2012/admin/Microsoft.Management.Odata.svc/

Diğer servis ise VMM üzerine erişerek müşterilere çeşitli hizmetlerin sunulması için kullanılır. Aşağıdaki URI (Uniform Resource Identifier) formatı kullanılarak erişilebilir:

https://hosting.domain.com:8090/SC2012/VMM/Microsoft.Management.Odata.svc/